Pierwszy w Polsce raport: demografia i kluby sportowe

Pokolenie, którego nie ma

Rodzi się dziś blisko trzy razy mniej dzieci niż w latach 80. Ten raport pokazuje, co spadek liczby dzieci zrobi z Twoim klubem lub akademią - i co możesz zrobić, zanim zabraknie ich na treningu.

Zobacz, co znajdziesz w środku ↓
6 rozdziałów
twardej analizy zamiast lamentu
38 stron
danych, wykresów i wniosków (PDF)
3 horyzonty
gotowa mapa drogowa dla klubu

Raport powstał na twardych danych: GUS · Eurostat · OECD · ONZ · DOSB · INSEE · Rządowa Rada Ludnościowa

Punkt wyjścia

Polski sport klubowy nigdy nie miał się tak dobrze – i nigdy nie był tak blisko zapaści.

W 2024 r. w Polsce działało 16 612 klubów, w których trenowało 1 446,6 tys. osób. Po raz pierwszy w historii liczba juniorów przekroczyła milion - 1 050,2 tys., czyli 72,6% wszystkich ćwiczących (GUS, Kultura fizyczna w Polsce w 2024 r.). Rekord wszystkich rekordów.

W tym samym roku urodziło się 252 tys. dzieci - blisko trzy razy mniej niż w szczytowym 1983 roku (723,6 tys.). Ten rekord powstał wbrew demografii, a nie dzięki niej.

16 612
klubów sportowych (2024)
1 050 200
juniorów - milion po raz pierwszy
252
tys. urodzeń w tym samym roku

Rekord 2024 roku to ostatni szczyt przed zjazdem, a nie nowa norma.

Demografia

Rodzi się 252 tys. dzieci rocznie – trzy razy mniej niż w 1983 roku.

Liczba urodzeń zapada się od ośmiu lat, bez ani jednego roku odbicia. Współczynnik dzietności spadł do 1,099 - najniższego poziomu w historii Polski, porównywalnego z Białorusią (GUS, 2024). Aby pokolenia się zastępowały, potrzeba 2,1.

Urodzenia żywe w Polsce (w tys.)
Źródło: GUS; 2025 - dane wstępne
RokLiczba urodzeńDzietność (TFR)
2017402 tys.1,453
2020355 tys.1,378
2022305 tys.1,29
2023272 tys.1,16
2024252 tys.1,099
2025 (wst.)ok. 238 tys.brak danych

Źródło: GUS, Eurostat, Rządowa Rada Ludnościowa (Raport 2023/2024).

Dla klubu liczy się nie sam spadek, lecz moment, w którym dotrze on na boisko. Dziecko urodzone w 2024 r. trafi do akademii około 2030 r., do pierwszej drużyny juniorskiej około 2036 r. Rocznik, który dziś nie przychodzi na świat, to nabór, którego nie będzie za sześć-dziesięć lat. Susza już się zaczęła - tyle że jeszcze jej nie widać na treningu.

Co to oznacza dla Twojego klubu?

Nie planuj naboru na podstawie dzisiejszej liczby dzieci. Planuj na podstawie liczby urodzeń sprzed 6-10 lat.

Akademie

Za osiem lat do akademii zapuka o ponad 40% mniej dzieci.

Akademia nie rekrutuje „dzieci w ogóle" - rekrutuje konkretny rocznik 6-7-latków. A ten rocznik to liczba urodzeń sprzed sześciu-siedmiu lat. Pula 7-latków wchodzących do sportu spadnie z 402 tys. (2024) do około 238 tys. (2032) - o ponad 40% w osiem lat (GUS, zestawienie autorskie). To nie odległa prognoza. To dzieci, które już się urodziły - albo już wiadomo, że się nie urodziły.

Baza juniorska w klubach: 2024 vs projekcja 2050
Źródło: GUS, kalkulacja autorska (przy niezmienionym uczestnictwie)

Przy stałym odsetku uczestnictwa baza juniorska skurczy się do 2050 r. z 1,05 mln do przedziału 787 tys. (scenariusz oficjalny GUS) - 599 tys. (scenariusz niski). W przeliczeniu na kluby: średnia obsada spadnie z 63 juniorów dziś do 47 lub nawet 36 na klub.

Spadek nie rozłoży się równo. Najpierw uderzy w najmłodsze grupy - skrzaty i żaki - bo to one czerpią z najmniejszych roczników. Problem zacznie się od dołu piramidy i będzie piął się w górę przez całą dekadę.

Co to oznacza dla Twojej akademii?

Policz własną kohortę naborową, nie całą populację. Sprawdź, ilu 7-latków będzie w Twojej gminie za 5 lat - i przygotuj grupy o jedną trzecią mniejsze.

Tradycyjny klub

Klub traci dotację i składki naraz – dwie nogi w tej samej chwili.

Średnio 40,3% budżetu polskich klubów pochodzi z samorządu (Strzelecki, SportMarketing.pl, 2025). Ale samorząd bierze pieniądze głównie z podatków osób w wieku produkcyjnym - a tych będzie ubywać.

Struktura wieku ludności Polski: 2023 vs 2060
Źródło: Rządowa Rada Ludnościowa, Raport 2023/2024 (scenariusz średni)

Udział osób w wieku produkcyjnym spadnie z 58,4% do 48,8% populacji do 2060 r., a seniorów wzrośnie z 23,3% do 35,5%. Gmina dostanie mniej podatników i więcej wydatków na opiekę. W tej kolejce sport trafia na koniec.

Najmocniej oberwą kluby najbardziej zależne od dotacji: sport kobiet (46,6% z JST) i piłka ręczna (42,7%). A drugi filar - składki - topnieje razem z naborem. W modelowym klubie spadek bazy juniorów o jedną trzecią to ubytek ponad 25 tys. zł rocznie z samych składek, bez żadnej decyzji zarządu (kalkulacja autorska, GUS).

Klub nie traci jednej nogi. Traci obie naraz - podcinane przez ten sam trend, w tym samym czasie.

Co to oznacza dla Twojego klubu?

Im wyższy udział dotacji w Twoim budżecie, tym pilniejsza dywersyfikacja. Zbuduj drugą i trzecią nogę przychodową, zanim dotacja spadnie.

Dowód z zagranicy

Co trzeci Niemiec należy do klubu. W Polsce – niespełna co dwudziesty piąty.

Niemcy mają demografię podobną do naszej - niską dzietność i starsze społeczeństwo - a mimo to blisko 90 000 klubów i ponad 27 mln członkostw. To nie różnica kultury. To efekt 25 lat budowania jednego pomysłu: uczynienia z klubu placówki ochrony zdrowia, do której kieruje lekarz, a część składki zwraca kasa chorych.

Odsetek populacji należącej do klubu sportowego
Źródło: GUS (Polska), DOSB (Niemcy)
Niemcy
Ponad 20 000 klubów ma certyfikat Sport Pro Gesundheit. Senior nie odchodzi - dostaje ofertę, za którą płaci też system zdrowia.
Hiszpania
Bliźniak demograficzny (TFR ok. 1,1). Aktywność osób 55+ wzrosła z 26% (2015) do 44,6% (2024) - skok o ponad 18 punktów.
Korea Płd.
Przestroga. Dzietność 0,75 - najniższa na świecie. W 2025 r. zamknięto tam 49 szkół z braku uczniów.

Z dzietnością 1,099 jesteśmy bliżej Korei niż Francji. Różnica polega na tym, że Niemcy i Hiszpania zaczęli przebudowę wcześniej. Dzietności nie odbudujemy w jedno pokolenie, ale sport pod starsze społeczeństwo możemy przebudować już teraz.

Co to oznacza dla Twojego klubu?

Adaptacja jest możliwa - to nie teoria. Te kraje nie miały lepszej demografii. Miały lepszą strategię, którą da się skopiować.

Srebrna gospodarka

Starzejące się społeczeństwo to nie koniec klubu. To rynek, którego jeszcze nie obsłużyłeś.

W Polsce żyje blisko 10 mln osób 60+ - jedna czwarta ludności - a ich udział rośnie nieprzerwanie (GUS). Do 2035 r. seniorzy będą odpowiadać za ponad jedną trzecią wartości zakupów polskich gospodarstw. A jednocześnie 76% Polaków po 60. roku życia nie ćwiczy ani razu w tygodniu (MultiSport Index 2023).

  • 81% seniorów uważa ruch za ważny - świadomość jest, brakuje oferty.
  • Niemal połowa aktywnych seniorów chce mieć kartę sportową - to zadeklarowany popyt.
  • Twoja hala stoi pusta w godzinach przedpołudniowych - gotowy zasób, nie nowa inwestycja.
Udział osób starszych w populacji Polski (%)
Źródło: GUS. 2005-2020: udział 60+; 2060: projekcja 65+

Klub, który dziś traci juniora, jutro może zyskać seniora - jeśli przestanie patrzeć na osoby starsze jak na widownię, a zacznie jak na członków.

Co to oznacza dla Twojego klubu?

Senior to nie litość, to rynek - wrażliwy na cenę, ale stabilny. Tania, dostępna oferta blisko domu może utrzymać klub, gdy juniorów zabraknie.

Mapa drogowa

Masz plan, nie tylko diagnozę. Trzy horyzonty, w których możesz działać.

Większość ruchów nic nie kosztuje albo kosztuje niewiele - bo adaptacja zaczyna się od decyzji, nie od budżetu.

Od jutra · 1-2 lataStabilizacja i pierwszy ruch

Policz własną kohortę naborową. Uruchom pierwszą grupę senioralną w pustych przedpołudniowych godzinach.

Za 3-5 latDywersyfikacja

Zbuduj portfel 3-4 niezależnych źródeł finansowania. Rozwiń sekcję senioralną w drugą nogę przychodową.

Po 2030 · 5+ latNowy model klubu

Stań się klubem wielopokoleniowym „od kołyski po grób", wpiętym w lokalny system zdrowia.

Pierwszy ruch jest darmowy. Wymaga decyzji, nie pieniędzy.

Co dostajesz w środku

38 stron, które zamieniają demografię w plan działania dla Twojego klubu.

6 rozdziałów 38 stron analizy dane GUS, Eurostat, OECD, DOSB mapa drogowa na 3 horyzonty
O autorze

Kto napisał ten raport

Piotr Bąk - Założyciel platformy ProgramyDlaKlubow.pl i prezes Winning Six
piotrbak.bio

Piotr Bąk zna sport z każdej strony – jako były piłkarz, prezes, organizator międzynarodowych wydarzeń sportowych i menedżer. Od ponad 14 lat działa w polskim sporcie zorganizowanym i najlepiej zna tę jego część, której nie widać z trybun: jak zdobyć pieniądze na działalność klubu i przejść przez urzędowe formalności. Z wykształcenia magister Prawa i Administracji, z natury przedsiębiorca, który zamienia język dotacji na konkretne pieniądze dla klubów.

Założyciel platformy doradczej ProgramyDlaKlubow.pl, którą prowadzi wspólnie z Grzegorzem Łakomickim. Razem współpracują z ponad 700 klubami w całej Polsce, dla których pozyskali łącznie ponad 29 mln zł dofinansowania - od gminnych po ministerialne.

Prezes organizacji sportowej Winning Six, która prowadzi zajęcia sportowe dla dzieci i młodzieży oraz organizuje sportowe projekty rządowe i unijne.

„Polski sport klubowy ma przed sobą realny problem demograficzny, ale i realne narzędzia, by mu sprostać - jeśli działacze dostaną rzetelną wiedzę i przestaną być sami."

Czas działać

Demografia nie jest wyrokiem. Bezczynność – tak.

Klub, który zaczyna adaptację dziś, wejdzie w niż przygotowany. Klub, który zacznie za pięć lat, będzie już spóźniony. Pobierz raport i zacznij od pierwszego ruchu.

Raport jest bezpłatny. Po zapisie dostaniesz go w PDF na swój e-mail.

723,6 tys. → 238 tys. urodzeń· Współczynnik dzietności (TFR) w Polsce 1,099· kohorta 7-latków -ponad 40% w 8 lat
Najczęstsze pytania

Zanim pobierzesz

Tak. Pobranie jest bezpłatne. Podajesz tylko adres e-mail, na który wyślemy plik PDF.

PDF, gotowy do czytania na telefonie, tablecie i komputerze oraz do wydruku.

Od razu po zapisie - automatycznie, na podany adres e-mail.

Dla prezesów, działaczy i menedżerów klubów sportowych oraz założycieli i dyrektorów akademii - w każdej dyscyplinie. Skorzystają też urzędnicy samorządowi i pracownicy MSiT.

Wyłącznie ze źródeł publicznych: GUS, Eurostat, OECD, ONZ, DOSB, INSEE, Rządowa Rada Ludnościowa i innych, oznaczonych przy każdej liczbie i zebranych w bibliografii.

Tak, w całości lub we fragmentach, pod warunkiem podania źródła: autora (Piotr Bąk) i platformy ProgramyDlaKlubow.pl.

Za 8 lat do akademii zapuka o ponad 40% mniej dzieci.